UFC-Que Choisir εναντίον Steam: η νίκη του 2019… και η πτώση της

Ενημέρωση (2026). Αυτό το άρθρο εξυμνούσε αρχικά τη νίκη της UFC-Que Choisir του 2019 σαν να ήταν οριστική. Αυτό δεν ισχύει πλέον: η απόφαση ακυρώθηκε κατ' έφεση (2022) και στη συνέχεια απορρίφθηκε από το Cour de cassation στις 23 Οκτωβρίου 2024, βάζοντας τέλος στη γαλλική διαφορά, χωρίς όμως να κλείνει την ευρωπαϊκή συζήτηση. Αποκαθιστούμε εδώ την πλήρη ιστορία, γιατί το να κάνουμε λάθος σχετικά με την έκβαση αυτής της μάχης σημαίνει να κάνουμε λάθος σχετικά με τα πραγματικά μας δικαιώματα σήμερα.

2019: η ιστορική δικαστική απόφαση

Το 2015, η ένωση καταναλωτών UFC-Que Choisir ενάγει τη Valve, τον εκδότη της πλατφόρμας Steam, θεωρώντας καταχρηστική τη ρήτρα που απαγόρευε τη μεταπώληση παιχνιδιών που είχαν αγοραστεί σε ψηφιακή μορφή. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, το Tribunal de grande instance de Paris δικαίωσε την ένωση: οι παίκτες θα έπρεπε να μπορούν να μεταπωλούν τα ψηφιακά τους παιχνίδια, ακριβώς όπως ένα φυσικό δίσκο. Το δικαστήριο βασίστηκε στον ευρωπαϊκό κανόνα της ανάλωσης των δικαιωμάτων και έκρινε παράνομες πολλές ρήτρες της σύμβασης της Valve (ιδίως την κατακράτηση των κεφαλαίων του «πορτοφολιού Steam»).

Την εποχή εκείνη, η απόφαση χαιρετίστηκε ως σημείο καμπής: άφηνε να διαφανεί μια πραγματική αγορά μεταχειρισμένων για το ψηφιακό παιχνίδι.

2022-2024: η ανατροπή

Η Valve ασκεί έφεση. Στις 21 Οκτωβρίου 2022, η Cour d'appel de Paris ανατρέπει την απόφαση. Η αιτιολογία της: ένα βιντεοπαιχνίδι δεν είναι απλό λογισμικό, αλλά ένα «σύνθετο έργο» (γραφικά, μουσική, σενάριο) προστατευόμενο από το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, ο κανόνας της ανάλωσης των δικαιωμάτων, που αναγνωρίζεται για το λογισμικό που κατεβάζεται από το Cour de justice de l'UE (απόφαση UsedSoft, 2012), δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο στα προστατευόμενα έργα (βλ. την απόφαση Tom Kabinet για τα ψηφιακά βιβλία, 2019). Η μεταπώληση ψηφιακού περιεχομένου αποκλείεται επομένως.

Η UFC-Que Choisir ασκεί αναίρεση. Στις 23 Οκτωβρίου 2024, το Cour de cassation απορρίπτει την αναίρεση (ανέκδοτη απόφαση, αρ. 23-13.738): η νίκη του 2019 ακυρώνεται. Στη Γαλλία, δεν μπορείτε να μεταπωλήσετε τα ψηφιακά σας παιχνίδια Steam, αλλά το ζήτημα παραμένει ανοιχτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην τρέχουσα κατάσταση του γαλλικού δικαίου, δεν μπορείτε να μεταπωλήσετε τα ψηφιακά σας παιχνίδια Steam.

Γιατί έχει σημασία

Αυτή η ιστορία αποκαλύπτει μια αντίφαση στην καρδιά των δικαιωμάτων μας: ένα παιχνίδι σε δίσκο μπορεί να μεταπωληθεί, να δανειστεί, να κληροδοτηθεί· το ίδιο παιχνίδι σε λήψη, όχι. Η διαφορά δεν οφείλεται στη φθορά του αγαθού, αλλά σε μια νομική κατασκευή. Η μάχη λοιπόν δεν έχει χαθεί: μετατοπίζεται από το δικαστικό πεδίο (όπου η ισχύουσα νομοθεσία δικαιώνει τις πλατφόρμες) προς το νομοθετικό πεδίο, δηλαδή να εξελιχθεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία ώστε να δημιουργηθεί δικαίωμα μεταπώλησης του ψηφιακού περιεχομένου.

Για την πλήρη νομική ανάλυση και τα μέσα προσφυγής, διαβάστε το άρθρο μας για τη μεταπώληση ψηφιακών παιχνιδιών στη Γαλλία.

Πηγές: UFC-Que Choisir (2019) · Cour d'appel de Paris, 21 Οκτ. 2022 · Cour de cassation, 23 Οκτ. 2024.

Επίσημες αναφορές

• Tribunal de grande instance de Paris, 17 Δεκεμβρίου 2019
• Cour d'appel de Paris, 21 Οκτωβρίου 2022
• Cour de cassation, 1re ch. civ., 23 Οκτωβρίου 2024, αρ. 23-13.738 (ανέκδοτη, Légifrance)